دوران کودکی حساس ترین و بنیادی ترین دوره، در روند رشد جسمی و ذهنی کودک است. پس باید در این بازه زمانی حساس، حواسمان به اندازه کافی به تغذیهکودکمان باشد. رشد انسان به طور کلی پس متولد شدن، به سه دوره سنی تقسیم می شود. نوزادی، کودکی و نوجوانی، که معمولا تمام مهارت های حرکتی هر فرد تاپایان این دوره سنی تکمیل می گردد. که تغذیه تاثیر مستقیم بر چگونگی بدست آمدن این مهارت ها دارد.
رابطه تغذیه با رشد شناختی
رشد شناختی در کودکان، تکامل عملکرد های ذهنی، یادگیری، ادراک و حافظه است. با توجه به تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده است، نقش تغذیه سالم درکودکان، برای رسیدن به عملکرد مناسب و خوب بسیار حیاتی است. در واقع تغذیه کودک رشد شناختی او را تحت تاثیر قرار می دهد.
موثر بودن مواد مغذی در روند رشد کودک
وقتی کودک تغذیه نامناسب داشته باشد، یعنی پس از صرف مواد غذایی، بدنش مواد مغذی کافی را دریافت نکند. یادگیری و رشد او تحت تاثیر قرار می گیرد. زیراکمبود مواد مغذی در رژیم غذایی کودک، سبب می شود که کودک حتی پس از صرف مواد غذایی هم انرژی نداشته باشد. و این کمبود انرژی در یادگیری و رشدشناختی و عملکرد او در دوران تحصیلش اثرات منفی به دنبال خواهد داشت.
نسبت چاقی کودکان با دریافت مواد مغذی
بر خلاف تصور عموم، که وقتی کودک چاقی را می بینند فکر می کنند او همه ی ویتامین ها و مواد مغذی را دریافت کرده و به گونه ای چاقی او دلیل بر سلامت اوست. در واقع، چاقی یک نوع سو تغذیه تعبیر می شود. زیرا کودک با صرف مواد غذایی که دارای چربی و کربوهیدرات بسیار و چگالی کم بوده، دچار چاقی می شود. کهخود چاقی نیز باعث به وجود آمدن زمینه ی بیماری هایی نظیر بیماری قلبی در بزرگسالی کودک می شود.
استفاده از مواد مغذی مناسب، در کودکی باعث تقویت توانایی های روحی و جسمی در کودک می شود. زیرا مغز کودک در این سن، به بلوغ شناختی و ساختاریدست می یابد. در نتیجه تغذیه مناسب نقش بسزایی در رشد و پیشرفت کودکان دارد.
چه مواد غذایی در تقویت سیستم ایمنی بدن کودک، موثر است؟
از آنجایی که کودکان، در زمان بازی و فعالیت های روزمره، در معرض بسیاری از میکروب ها قرار دارند، بهتر است سیستم ایمنی بدن آن ها تقویت شود، تا با برخوردبا میکروب ها بدنشان توانایی دفاع را داشته باشد. که برای تقویت سیستم ایمنی باید مواد غذایی که دارای، ویتامین دی و سی، روی، منیزیم، پروتئین و آهن هستندمورد استفاده کودک قرار بگیرد. که تین مواد غذایی عبارتند از؛
۱- توت فرنگی
۲- گوجه
۳- گوشت قرمز
۴- ماهی
۵- سیب زمینی
۶- پرتقال
۷- زرده تخم مرغ
۸- آجیل
۹- اسفناج
۱۰-مرغ
۱۱- غذاهایی غنی شده مثل:( شیر، جو دو سر)
۱۲-صدف
۱۳-پنیر
۱۴- سویا
۱۵-کلم بروکلی
۱۶-بوقلمون
۱۷- دانه کدوتنبل
عادات تغذیه ای سالم در رژیم غذایی کودک کدامند؟
جایگزین کردن آب، به جای انواع آبمیوه ها و نوشابه های گازدار، به دلیل تنظیم قند موجود در مواد غذایی
به آرامی غذا خوردن، زیرا در این صورت مغز، فرمان سیری را زودتر دریافت کرده، و از پرخوری جلوگیری می کند.
استفاده از میوه و سبزیجات در میان وعده ها به جای تنقلات مضر مانند، چیپس و پفک
چه مواد غذایی دارای ویتامین ها و مواد معدنی می باشد؟
دریافت مواد معدنی و انواع ویتامین ها هم برای رشد بدن کودک و هم برای تقویت استخوان های او مورد نیاز است. حتی در تقویت سیستم ایمنی و مبارزه با میکروبها و تقویت برخی اندام ها از جمله چشم کودک مفید است. و شما به عنوان والدین کودک، باید رژیم غذایی کودک را به گونه ای تنظیم کنید که مواد معدنی و انواعویتامین ها را دریافت نماید. از جمله مواد غذایی که دارای ویتامین و مواد معدنی است عبارت است از؛
۱- سبزیجات
۲- خشکبار
۳-انوع میوه ها
۴- ماهی تن
۵- لبنیات
تاثیر تغذیه بر رفتار و روحیه کودکان
همانطور که، در بزرگسالان، در زمان گرسنگی انرژی بدن کاهش پیدا کرده و فرد بی حوصله می شود. در کودکان هم تغذیه رابطه مستقیم با خلق و خویش دارد، کهبهترین موقعیت، در رفع گرسنگی زمانی است که کودک به راحتی حرف می زند، و گرسنگی خودش را ابراز می کند. اما اگر کودک هنوز قادر به صحبت کردن نیست ونیازهایی از قبیل گرسنگی اش را نمی تواند بیان کند. باعث بیقراری و عصبانیت می گردد. اگر والدین پس از مدتی با توجه به شناخت کودک، نیازهای او را با توجه بهگریه ها و بیقراری هایش تشخیص دهند، به راحتی در صورت نیاز، به کودک غذا می دهند، که باعث برگشت انرژی به بدن کودک و آرام شدن او می شود. در نتیجهتغذیه نقش بسیار مهمی در روحیه و رفتار و حتی آرامش کودک دارد.
چه کودکانی نیازمند مکمل های تغذیه ای هستند؟
کودکانی که سوخت و ساز بدنشان نسبت به دیگر بچه ها بیشتر است، مثلا کودکانی که ورزش های سنگین انجام می دهند
کودکان ایرادگیر و بهانه گیر
کودکانی که با استفاده از نوشیدنی های گازدار باعث دفع ویتامین ها و مواد معدنی موجود در بدنشان می شوند
کودکانی که به هر علتی از استفاده غذای سالم و تازه محروم هستند
کودکانی که درگیر بیماریهایی هم چون آسم، بیماری گوارشی هستند. که حتما باید زیر نظر پزشک با توجه به آزمایشاتی که انجام می دهند مکمل استفادهکنند.
کودکانی که به واسطه ی گیاه خوار بودنشان، از کمبود کلسیم و آهن رنج می برند. که باید مکمل مصرف کنند .
با توجه به تمام مواردی که گفته شد، تغذیه سالم در رشد فکری و ذهنی کودک بسیار حیاتی است. و اینکه بخواهیم بنا به دلایلی که ذکر شد به جای استفاده از موادغذایی مناسب از مکمل ها استفاده کنیم. باز هم کمبود مواد غذایی احساس می شود. و تاثیر خود را می گذارد. پس چه بهتر است تمام تلاش خود را در راستای جذبعلاقه کودک به تغذیه سالم انجام دهیم. زیرا موفقیت و پیشرفت فرزندمان در گرو تغذیه ای سالم است که با روحیه خوب و رشد فکری درست بتواند مشغول به تحصیلشود. تامین انرژی از دست رفته کودک در طول روز، با استفاده رزسلم غذایی درست، چه در وعده های اصلی و چه در میان وعده ها، وظیفه والدین است.
صبحانه خوب برای کودکان باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟
از آنجایی که صبحانه یکی از اصلی ترین وعده ها در میان سه وعده است، و با میل کردن آن در واقع روز کودک شروع می شود. باید دارای مواد قندی زود جذب،مانند عسل و انواع مرباها و دیر جذب، مانند نان و کیک صبحانه باشد. در ادامه به سایر مواد غذایی که استفاده از آن کمک به عملکرد خوب مغز در کودکان می شوداشاره می کنیم؛
گردو
پنیر
شیر
حلیم
تخم مرغ
عدسی
گندم
مویز
خرما
کره
انواع برگه ها
آش
توت خشک
شیر برنج
گوجه فرنگی
میوه های تازه
فرنی
در کنار این مواد غذایی استفاده از آب به عنوان بهترین نوشیدنی توصیه می شود. و یا در صورت تمایل، استفاده از انواع دم کرده های طبیعی هم سفارش می شود.