بیشتر مادرانی که به تازگی فارغ شده اند، و از طریق سینه نوزادشان را تغذیه می کنند. ممکن است دچار درد نوک سینه در زمان شیردهی شوند. البته بیشتر ایندردها در بین سه تا شش روز اول، پس از زایمان کم کم رفع می شوند. زیرا برای اینکه مادر و بدنش به این روند عادت کنند کمی طول می کشد. اما در بعضی ازموارد این درد نه تنها کمتر نمی شود بلکه با هر بار مکیدن سینه توسط نوزاد نیز تشدید می شود. و نوک سینه ترک خورده یا حتی دچار تاول می شود، که مادر مجبورمی شود درد وحشتناکی را برای تغذیه نوزادش تحمل کند. که این موضوع دیگر امر عادی نیست و با به وجود آمدن چنین شرایطی لازم است، که مادر حتما به پزشکمراجعه کند.
دلایل درد نوک سینه در زمان شیردهی
دلایل بسیاری برای درد نوک سینه در زمان شیردهی وجود دارد. که در ادامه به متداول ترین آنها می پردازیم.
برفک دهان نوزاد
اگر نوزاد شما دچار عفونت برفک دهان شود، درصد اینکه این عفونت را به شما انتقال دهد بسیار زیاد است. علائمی که برفک دهان می تواند درمادران شیرده به وجود بیاورد شامل؛ دردناک شدن و تیر کشیدن نوک سینه، قرمزی و براقیت و خارش در نوک سینه مادر می باشد. که در مشاهده چنین مواردی باید بهپزشک مرجعه کرد. و اگر پس از چند روز درمان برفک کارساز نبود به احتمال زیاد مادر دچار اگزما شده است. زیرا عوارض آن شبیه به عفونت برفک می باشد.
تاول در نوک سینه
تاول در نوک سینه به صورت شفاف، زرد و یا خونی است. که در زمان شیردهی شما به نوزاد، این درد بیشتر خواهد شد. عواملی که باعث ایجاداین گونه تاول ها در نوک سینه می شود، استفاده از شیردوش غیر استاندارد است که سرپوش و فلنج آن متناسب حالت نوک سینه مادر نبوده است. دلیل دیگر به وجودآمدن تاول استفاده از درجه بالا در شیردوش های برقی نیز می باشد. و علت کمتر شایع این تاول، استفاده از پمادها و داروهای نوک سینه است. که با مشورت پزشکباید آنها را به طور موقت قطع کنید. و به شناخت نوع تاول و درمان مورد نیاز آن بپردازید.
حباب شیر
نوک سینه مادران دارای چند مجرا می باشد. حباب شیر موقعی به وجود می آید، که لایه نازکی از پوست، روی یکی از این مجراها رشد کرده باشد. که اینعمل باعثمی شود شیر پشت آن مجرای مسدود شده توسط پوست گیر کند، و باعث به وجود آمدن تاول به صورت یک نقطه زرد یا سفید رنگ در روی نوک سینه شود. کهدر مواجه با این مورد مادر باید به پزشک زنان مراجعه کند، که در بیشتر موارد هم پزشک با لایه برداری این قسمت، درمان را شروع می کند. و اگر لایه برداری انجامنشود. در طی چند هفته خود به خود این مشکل حل می شود.
وازواسپاسم
اگر مادر چند دقیقه یا ثانیه پس از شیردهی به نوزاد، متوجه رنگ پریدگی در سینه هایش شود که همراه با درد باشد و پس از چند دقیقه دوباره به حالتاولیه برگردد. به احتمال زیاد دچار اسپاسم در رگ های خونی نوک سینه شده است. که به آن وازواسپاسم می گویند. که علت آن مواردی مانند قارچ، فشار و ضربه بهنوک سینه باشد. که با مراجعه به پزشک علت به وجود آمدن اسپاسم و راه های درمان آن تعیین می شود.
چفت نشدن درست سینه در دهان نوزاد
زمانی که شما به نوزاد شیر می دهید، اگر او نوک سینه را به صورت سطحی در دهان بگیرد، باعث ایجاد درد در نوک سینهشما در حین شیردهی می شود. زیرا نوزاد به جای اینکه سینه را بمکد، نوک سینه شما را می مکد که این باعث به وجود آمدن درد و مشکل در سینه شما می شود. بامشاهده یک خط در وسط نوک سینه و یا برجسته تر شدن نوک سینه می توانید تشخیص دهید که نوزاد به صورت سطحی سینه شما را می مکد. که رفع این مشکل، بادرست قرار گرفتن وضعیت نوزاد با سینه شما به راحتی قابل حل است. پزشکان نیز در این رابطه آموزش های مناسبی را در اختیار شما قرار می دهند.
وجود تبخال در نوک سینه
از آنجایی که تبخال قابل انتقال است. اگر شما سابقه تبخال داشته باشید، ممکن است تاولی که اکنون بر روی نوک سینه شماست، نوعیتبخال باشد. اگر در جنین وضعیتی به نوزادتان شیر بدهید، این عفونت را به او نیز انتقال داده اید. بهترین راه حل برای این موضوع این است، که شما تا درمان کاملاز آن سینه ای که تبخال دارد نوزادتان را تغذیه نکنید، و نیز برای جلوگیری از ورم و یا کم شدن شیر سینه ی دچار تبخال، به وسیله ی شیردوش موقعیت آن را حفظکنید. این مورد را نیز به یاد داشته باشید. که اگر نوک سینه دیگرتان دچار تبخال نشده است می توانید بدون نگرانی با آن نوزاد خود را تغذیه کنید.
مناسب نبودن شیردوش
برای استفاده از شیردوش بهتر است از یک پزشک که وضعیت نوک سینه شما را مشاهده کرده است کمک بگیرید. زیرا امکان دارد شیردوشیکه استفاده می کنید به دلیل کوچک بودن کلاهکش مناسب سینه شما نباشد، و درنتیجه باعث ایجاد درد در نوک سینه شما شود. و یا حتی در موارد استفاده از سیردوش برقی، استفاده از درجه ی بالای آن نیز باعث آسیب رسیدن به نوک سینه شما شود.
موارد برطرف کردن درد نوک سینه در زمان شیردهی
۱- نرم کردن سینه ها
۲- استفاده از سوتین و پدهای شیردهی
۳- استفاده درست از شیردوش
۴-خالی کردن سینه ها هر دوتا سه ساعت یکبار
۵- شیردهی در موقعیت مناسب
۶- مراقبت از پوست سینه
۷- جدا کردن درست نوزاد، از نوک سینه پس از اتمام شیردهی
۸- درست قرار دادن سینه در دهان نوزاد
نرم کردن سینه ها
نرم کردن نوک سینه ها در زمان شیردهی به نوزاد بسیار قابل اهمیت است. معمولا در روزهای ابتدایی زایمان اینکه سینه ها متورم و سفت شوند، امری طبیعی تلقیمی شود. زیرا امکان دارد به علت درد در نوک سینه، شما از شیردهی به نوزادتان امتناع کنید. در نتیجه حجم شیری که در سینه شما جمع می شود. باعث سفت شدنسینه شده و اینکه نوزاد بخواهد آن را بمکد، بسیار کار سختی است. برای اینکه نوزاد بتواند به راحتی مقدار مناسبی از سینه را در دهانش جای دهد، و تغذیه درستیداشته باشد. بهتر است قبل از شیردهی، سینه های خود را با استفاده از شیردوش کمی نرم کنید. با این کار هم دهان شیرخوار راحت تر چفت سینه شما می شود. وهم احتمال اینکه نوک پستان دچار ترک شود. بسیار کم است.
استفاده از سوتین و پدهای شیردهی
مادران شیرده، برای شیردهی مناسب، باید استفاده از سوتین ها و پدهای شیردهی را جدی بگیرند. زیرا مادران شیرده معمولا دچار ریزش شیر از نوک پستانهایشانهستند، و اینکه بخواهند مرتب سوتینشان را عوض کرده و جلوی مرطوب شدن آن را بگیرند بسیار کار سختی است. از آنجایی هم که رطوبت موجود در سوتین محلمناسبی برای رشد باکتری و قارچ هاست. استفاده از پدهای یکبار مصرف و یا قابل شستشو شیردهی، بهترین راه حل برای خلاص شدن از رطوبت سینه ها، و بروزعفونت می باشد.
استفاده درست از شیردوش
اینکه شما از شیردوش به طور مدام و یا در زمان بروز مشکل استفاده می کنید. مهم نیست، مهم استفاده درست از شیردوش است. معیار انتخاب شیردوش، برای شماباید، سری متناسب با سینه های شما و قابل تعویض بودن آن باشد. در زمان استفاده از شیردوش نیز باید این کار را به آرامی انجام دهید، و تصور اینکه هر چهسرعت بیشتری در انجام این کار داشته باشید باعث افزایش شیر می شوید بسیار غلط است.
خالی کردن سینه ها، هر دو تا سه ساعت یکبار
هنگامی که نوزاد، به مدت طولانی گرسنه می ماند، در زمان شیر خوردن و مکیدن سینه مادر، با سرعت و ولع بیشتری این کار را انجام می دهد. که باعث آسیب به نوکسینه می شود. در نتیجه با خالی کردن سینه ها، هر دو تا سه ساعت یکبار باعث می شوید نوزاد عمل مکیدن را با حوصله انجام دهد، هم شما سینیتان به علت پر شدنشیر متورم نشده و دچار درد در سینه نمی شوید. و هم نوزاد شیر را راحت تر هضم می کند.
شیردهی درموقعیت مناسب
شیردهی در موقعیت مناسب، هم برای مادر و هم برای نوزاد بسیار امر مهمی می باشد. وضعیت مادر در زمان شیردهی باید به گونه ای باشد که بتواند به راحتی نوکسینه ها و دهان نوزادش را ببیند. تا از قرار گرفتن صحیح سینه در دهان نوزاد مطمئن شود. برای این کار می توانید از بالش شیردهی هم استفاده کنید، زیرا بااستفاده از آن می توانید سر نوزاد را به سینه هایتان نزدیک تر کنید و شیردهی برایتان راحت تر باشد. چون اگر سر نوزاد را بالاتر نیاورید، مجبور می شوید خود رابیش از اندازه به سمت نوزاد خم کنید، که به مرور باعث ایجاد سر درد، کمر درد و دست درد در شما خواهد شد. موضوع قابل ذکر دیگر این است که، هنگامی که شمافقط یک وضعیت را برای شیردهی به نوزادتان انتخاب کنید. لثه نوزاد به صورت معمول فقط روی محل ثابتی فشار وارد میکند و این حالت ممکن است باعث آسیبشود.
مراقبت از پوست سینه
مراقبت از پوست سینه، بسیار کار سادهای است. فقط کافیست شما اطلاعات لازم را داشته باشید. خوب است بدانید که روی خود سینه غدد ریزی وجود دارند کهوظیفیشان چرب و مرطوب نگه داشتن، پوست این ناحیه می باشد. و شما با انجام یکسری کارهای دیگر باعث سلامت پوست سینه خود می شوید. بازم به ذکر استبدانید که برای شستن پستان ها نیاز به مواد شوینده نمی باشد و با آب خالی این کار درست انجام می شود. زیرا استفاده از شوینده های بدن، که دارای موادشیمیایی هستند، فقط باعث تحریک و خشک شدن پوست سینیتان می شوید. بهتر است در دوران شیردهی از هیچ گونه لوسیون و یا کرم های چرب کننده سینهاستفاده نکنید. زیرا نوزاد به محض تماس با سینه ی شما آلوده به مواد شیمیایی می شود. استفاده از این دست مواد نه تنها باعث بهتر شدن سینه نمی شود، بلکهسبب ترک خوردن و زخم روی آن نیز می شود. شما می توانید برای جلوگیری از ترک خوردگی سینه ها از کرم های مرطوب کننده مخصوص سینه که دارای مسکن همهستند استفاده کنید. به باد داشته باشید که در دوران شیردهی از محصولات بی خطر استفاده کنید.
جدا کردن درست نوزاد، از نوک سینه پس از اتمام شیردهی
زمان شیر خوردن مکش قویی بین دهان نوزاد و سینه مادر وجود دارد، که اگر در پایان شیردهی نوزاد دهانش را رها نکند، کشیدن سینه از دهانش دردناک است. درچنین مواقعی بهتر است، انگشت کوچک خود را وارد گوشه دهان نوزاد کنید و باعث رها شدن سینه از دهانش شوید. البته گاهی اوقات خود شیرخوار پس از پایانشیرخوردن و سیر شدنش دهانش را از سینه مادر جدا می کند.
درست قرار دادن سینه در دهان نوزاد
در زمان شیردهی به نوزاد، باید از درست قرار گرفتن سینه در دهان او اطمینان حاصل کنید. زیرا وقتی تمام هاله سینه در دهان نوزاد قرار بگیرد، هم راحت و درستسینه را می مکد و هم باعث سیر شدنش می شود. و از ترک خوردن نوک سینه ها هم تیز جلوگیری می شود. ولی اگر نوزاد فقط نوک پستان را بمکد توسط لثه اش بهسینه فشار می آید، و باعث درد نوک سینه مادر می شود. و همچنین به علت چفت نشدن سینه مادر و دهان نوزاد از کنار لب های نوزاد هوا وارد معده اش می شود، درنتیجه نوزاد، هم در معده و سیستم گوارشی اش دچار مشکل می شود و هم سیر نمی شود.
کلام پایانی
با توجه به توضیحاتی که در این مقاله در اختیار شما مادران عزیز قرار گرفت، در صورت بروز هر گونه مشکل در رابطه با درد نوک پستان و مسائل مربوط به آن بهتراست از یک پزشک و یا پرستار کمک بگیرد. که هم خودتان دوران شیردهی سختی را تجربه نکنید و هم نوزادتان بدون مشکل از سینه شما تغذیه کند.