مصرف آهن در دوران بارداری

 

 

در واقع کم خونی، به این صورت است که، تعداد گلبول های قرمز در خون کم می شود.که این کمبود تعداد گلبول های قرمز خون، سبب می شود که خون، نتواند، آهن واکسیژن کافی را حمل نماید. که این موضوع، بر عملکرد سلول های عضلانی و عصبی و… تاثیر گذار است. در دوران بارداری نیاز مادر به آهن، دو برابر می شود. برای اینکه جنین نیز برای رشد به خون مادر نیاز دارد. در ادامه به بررسی بیشتر این موضوع می پردازیم.

 

 

 

کدام مادران بارداری مستعد به کم خونی هستند؟

 

۱- مادرانی که قبل از بارداری پریودهای سنگین داشته اند.

۲- مادرانی که دچار تهوع و استفراغ های شدید صبحگاهی هستند.

۳- مادرانی با فاصله کمی دو بارداری را تجربه کرده اند.

۴- مادرانی که بارداری دو‌قلو و یا بیشتر داشته اند.

۵- مادرانی که در بارداری های قبل خود سابقه کم خونی یا فقط آهن داشته اند.

۶- افرادی که رژیم گیاه خواری سنگین داشته اند، که علاوه بر کم‌ خونی دچار کمبود ویتامین ب ۱۲ نیز هستند.

۷- افرادی که مبتلا به بیماری گرون یا سلیاک هستند. ‌‌یا سابقه عمل جراحی اسلیو معده دارند.

 

درمان کم خونی در زنان باردار

 

خوردن غذاهایی که دارای آهن بسیاری است، و استفاده از داروهای آهن طبق دستور پزشک، تا حدود زیادی باعث تامین نیاز آهن، بدن مادر باردار می شود. درمانکم‌ خونی در زنان باردار، با مصرف مکمل آهن در دوز های کم آغاز می شود. که معمولا ۳۰ میلی گرم در ۲۴ ساعت است. در اکثر مواقع هم، این دوز از آهن در مکملهای ویتامین بارداری وجود دارد. و‌ اگر پزشک تشخیص کم خونی شدید، دهد مطمئنا دوز دارو را افزایش می دهد. درمان کم خونی در زنان باردار فقط به مصرفقرص آهن ختم نمی گردد. بلکه امکان دارد، نوعی داروی جدید با روش مصرف متفاوت تجویز کند. پس اگر دچار کم خونی شدید در دوران بارداری شدید بهتر استزیر نظر پزشک، درمان شوید. و از خود درمانی پرهیز نمایید. دیگر فاکتوری که دوز استفاده از آهن شما را مشخص می کند. سن شما در زمان بارداری است. همانطور که پیشتر گفته شد، بدن مادر در طول بارداری روزانه به حداقل ۲۷ میلی گرم آهن نیاز خواهد داشت. که اگر سن مادر 19 سال یا بیشتر باشد. باید، روزانهحداقل 9 میلی گرم آهن مصرف کند. که این عدد در مادران باردار 18 ساله و کمتر به 10 میلی گرم آهن در طول روز تغییز می کند.

 

 

کمبود آهن در مادران باردار چه علائمی دارد؟

 

۱- احساس تنبلی

۲- سردرد

۳- خستگی بیش از اندازه

۴- سرگیجه

۵- رنگ پریدگی

۶- سرد شدن دست ها و پاها

۷- اختلال در تمرکز

۸- تند شدن ضربان قلب

۹- احساس درد در قفسه ی سینه

۱۰- سخت نفس کشیدن یا تنگی نفس

 

 

کم خونی و فقر آهن بعد از زایمان

 

یکی از مواردی که باعث امیدواریست، این است که اگر زنان در زمان بارداری نیز، دچار فقر آهن شدید هم شده باشند. احتمال اینکه تا شش هفته پس از زایمان فقرآهن خود به خود درمان شده و به حالت عادی برگشته و از بین برود بسیار زیاد است. اما اگر به هر دلیلی سطح آهن همچنان پایین باشد. استفاده از قرص آهن وگنجاندن مواد غذایی دارای آهن همچنان باید ادامه یابد.

 

عوارض کم خونی در بارداری

 

از عمده عوارض کم خونی در بارداری، می توان به زایمان زودرس و در نتیجه تولد نوزاد نارس، و وزن کم نوزاد در زمان تولد اشاره کرد.زیرا کم‌ خونی در زمان بارداریباعث می شود، جنین نتواند رشد کافی داشته باشد. علاوه بر این بر اساس مطالعات، کم‌خونی در بارداری می‌تواند ریسک مرگ جنین را قبل از زایمان و یا بلافاصلهبعد از تولد و همچنین مبتلا شدن مادر به افسردگی پس از زایمان را افزایش دهد.

 

 

راه تشخیص کم خونی بارداری

 

راه تشخیص کم خونی بارداری، آزمایش است. که مواردی هم چون هموگلوبین و هماتوکریت در آن کنترل می‌شوند. برای اینکه معنی این دو واژه را راحت تر متوجهشوید. آنها را به این صورت تعریف می کنیم.

هموگلوبین: قسمتی از خون می باشد که وظیفه ی آن رساندن اکسیژن از ریه ها به سایر بخش های بدن است.

هماتوکریت: تعداد گلبول‌های قرمز را در حجم معینی از خون مشخص می‌ نماید.

عوارض کم خونی تشخیص داده شده، در اوایل بارداری، زایمان زودرس و وزن کم نوزاد در هنگام تولد است. اما عوارض کم در اواخر بارداری یعنی سه ماهه سوم،نشأت گرفته از افزایش حجم پلاسمای خون خانم باردار است. در نتیجه این نوع کم خونی با کم خونی واقعی که در اوایل بارداری رخ داده است تفاوت دارد.

 

دوز آهن مورد نیاز زنان باردار چه مقدار است؟

 

با توجه به توصیه سازمان بهداشت جهانی، برای پیشگیری از کم خونی در دوران بارداری، که عوارض آن زایمان زودرس و وزن کم نوزاد به هنگام تولد است. استفادهاز دوز آهن را به شرح زیر اعلام کرده است.

مصرف مکمل آهن با سی تا شصت میلی‌گرم آهن المنتال و چهارصد میکروم گرم اسید فولیک می باشد. معادل میلی‌گرم آهن المنتال، سیصد میلی‌گرم فروس سولفاتهپتاهیدرات، صدو هشتاد میلی‌گرم فروس فومارات و پونصد میلی‌گرم فروس گلوکونات است.

 

چه راهی برای جلوگیری از کم خونی در بارداری وجود دارد؟

 

بیشتر خانواده ها و خود زنان باردار، فقط در دوران بارداری به تغذیه خود اهمیت می دهند. اما درست ترین کار در رابطه با تغذیه درست، در پیش از بارداری است. زیرا اگر رژیم غذایی مناسبی را در دوران قبل از بارداری داشته باشید، نه فقط از کم خونی در زمان بارداری جلوگیری کرده اید، بلکه تمام کمبودهای که امکان داشتهدر بدن داشته باشید رسیدگی کرده‌اید. شما با رعایت رژیم مناسب قبل از دوران بارداری و در حین بارداری، سطح آهن و سایر مواد مغذب را که برای رشد جنینبسیار مهم و حیاتی هستند در سطح قابل قبولی نگه می دارید.

 

در چه مواد غذایی منبع سرشار از آهن و مواد مغذی دیگر وجود دارد؟

گوشت ها
ماهی های آلوده به جیوه نباشند
مرغ
ماکارانی
سبزیجاتی که دارای برگ سبز تیره هستند، مانند(خانواده کلم ها)
حبوبات
برنج
مرکبات ( بیشتر توت ها)
آب مرکبات

توجه داشته باشید، آهنی که از منبع حیوانی تامین شده باشد. به علت طبیعی بودن به راحتی نیز در بدن جذب می شود. اما برای افزایش جذب آهن گیاهی و همچنینمنابع، استفاده از ویتامین سی را هرگز فراموش نکنید.