نحوه صحیح خوابیدن در دوران بارداری چگونه است؟

از همان روزهای ابتدایی که یک خانم متوجه می شود که مادر شده است بسیاری از سوالات در ذهن او نقش می بندد و دلیل این سوالات این است که بتواند از جنین خود در دوران بارداری محافظت کند. نحو صحیح خوابیدن در دوران بارداری نیز از جمله موضوعاتی است که تمام مادران باید به آن توجه کنند زیرا در غیر این صورت امکان بروز مشکلات جبران ناپذیری وجود خواهد داشت در این مقاله با در اختیار گذاشتن مطالبی به تمام نگرانی های مادران خاتمه خواهیم داد پس با ما همراه باشید.

طرز صحیح خوابیدن در بارداری

با توجه به یک نظرسنجی جهانی مشخص شده است که 78 درصد از زنان در زمان بارداری خود با مشکلات بیخوابی سرو کار دارند و 15 درصد این زنان درسه ماهه سوم بارداری خود دچار مشکل سندروم پای بیقرار در هنگام خواب می شوند.
از آنجایی که بارداری سه بازه زمانی سه ماهه می باشد بسیاری از مادران باردار در سه ماهه اول و سه ماه سوم به صورت متداول احساس خستگی دارند که عواملی همچون کمبود خواب و یا بیخوابی، افزایش سطح هورمون پروژسترون و تحمل وزن جنین باعث تشدید آن می شود به همین منظور بسیاری از پزشکان با مطالعه بر روی پوزیشن صحیح خواب در دوران بارداری سعی بر کاهش دلایل بیخوابی و کمبود خواب مادران باردار دارند.

نحو صحیح خواب در سه ماه اول بارداری

در سه ماهه اول بارداری به این علت که رحم چندان بزرگ نشده است خوابیدن به هر روشی که مادر در آن احساس راحت تری دارد خطری ندارد مانند پوزیشن به پهلو، به پشت و یا بر روی شکم.
مادران باردار در این سه ماه می توانند با ترکیب چند پوزیشن با هم در هنگام ‌خواب ساعات بیشتری را بدون مشکل بخوابند در سه ماهه اول بارداری مواردی که باعث مختل شدن خواب فرد می شود عبارتند از حالت تهوع، گرسنگی شبانه، ویار شدید، تغییرات هورمونی و عوامل این چنینی، به همین علت بیخوابی و یا کمبود خواب کارد به علت تغییرات بدنی و بزرگ شدن شکم او نیست.

نحو صحیح خوابیدن در سه ماهه دوم و سوم بارداری

نحو صحیح خوابیدن مادر باردار در سه ماهه دوم و سوم بهتر است که به حالت پهلو چپ باشد زیرا در این حالت هم فشار از کلیه ها و کبد مادر کاسته می شود و هم باعث کاهش تورم دست و پای او می گردد و همچنین بزرگ‌ترین علت خواب به سمت پهلوی چپ این است که جریان خونرسانی به رحم از طریق بزرگ سیاهرگ زیرین IVC بیشتر می شود.
این سیاهرگ به موازات ستون فقرات مادر باردار در سمت راست بدن او قرار دارد که وظیفه ی خونرسانی را به قلب مادر و جنین او را دارد.

چه روش های دیگری به راحت تر خوابیدن مادر باردار کمک می کند؟

• روش اول برای مادرانی است که در دوران بارداری دچار کمر درد و درد لگن می شوند این دسته از مادران باردار برای تسکین درد خود بهتر است در هنگام خواب چه زمانی که به پهلوی چپ می خوابند و چه زمانی که به پهلوی راست می خوابند یک یا دو بالش بین زانوهای خود قرار دهند.
• دیگر روش مورد استفاده برای مادران باردار هنگام خواب استفاده از بالش های مخصوص خواب در بارداری است که مادر را در حالت گهواره نگه می دارد و فشار را از کمر و لگن او کم می کند این بالش ها به موازات بدن مادر و با یک قوس ملایم طراحی شده اند که بسیار وسیله ی کاربردی در این دوران می باشند.
• روش سوم قرار دادن چند عدد بالش در زیر وای مادر باردار است که کمک می کند پاهای او تورم کمتری را داشته باشد
• روش چهارم قرار دادم چند عدد بالش در پشت مادر برای بالا آمدن بدن او می باشد این روش باعث‌ کاهش رفلاکس اسید معده و کاهش سوزش سردل می شود.

در هنگام بارداری در چه پوزیشن هایی نباید خوابید؟

با توجه به گفته ی پزشکان از سه ماهه دوم بارداری تا ماه نهم بهتر است که مادر در خواب مدام در حال غلت زدن از این پهلو به آن پهلو نباشد و برای این کار بهتر است بنشیند و سپس سمت خوابیدن خود را عوض کند و همچنین از خوابیدن در وضعیت هایی که در ادامه به آن اشاره می کنیم پرهیز نماید.

خوابیدن بر روی شکم

برعکس سه ماهه اول بارداری که خوابیدن بر روی شکم برای مادر باردار بی خطر بود از سه ماهه دوم به بعد این گونه خوابیدن برای جنین و روند رشد او بسیار مضر است و اصلا مادر باردار در صورت تمایل هم نمی تواند به راحتی در این وضعیت بخوابد.
البته تعدادی از مادران باردار به این علت مه فقط در این پوزیشن می توانند خواب راحتی را تجربه کنند از چند بالش برای استفاده می کنند تا بتوانند به این حالت بخوابند توصیه ما به این مادران این است که حدالامکان از این روش پرهیز کنند مخصوصا مادرانی که مستعد سقط هستند و رحم آنها ضعیف است زیرا تحمل کمبود خواب فقط چند ماه بسیار عاقلانه تر است تا اینکه با پوزیشن نامناسب در هنگام خواب باعث صدمه رسیدن به کودک دلبندمان شویم.

خوابیدن به صورت طاق باز( خوابیدن به پشت)

خوابیدن مادر باردار به صورت طاق باز یا همان حالت به پشت در سه ماهه دوم و سوم بارداری باعث فشار آمدن به رگ های خونی اصلی که وظیفه ی خونرسانی به رحم مادر را دارند می شود که این فشار نیز باعث کاهش انتقال اکسیژن، جریان خون و غذا به جنین می گردد و حتی باعث بروز علائمی همچون سوزش سر دل و سرگیجه در مادر شود.
با توجه به مطالعاتی که در سال 2019 انجام شد مشخص شد که خوابیدن مکرر مادر باردار به حالت پشت باعث افزایش خطر به دنیا آمدن جنین مرده خواهد شد و حتی مطالعات دیگری نشان داد که خطر سقط جنین که بعد از ۲۸ هفتگی بسیار بالاست در مادرانی که به پشت نمی‌خوابند تا شش درصد کاهش می یابد به‌همین‌ علت پزشکان هشدار می دهند که مادران باردار در سه ماه دوم و سوم باید به حالت پهلو بخوابند.
و اگر احتمال می دهند که به سورت اتفاقی در خواب غلت زده و به پشت بخوابند بهتر است چند بالش در کنار خود قرار دهند تا مانع از حرکت آنها هنگام خواب شود.

نداشتن خواب کافی در دوران بارداری چه خطراتی دارد؟

مادرانی که در دوران بارداری خواب کافی را ندارند و یا خواب آنها کیفیتی ندارد ممکن است مشکلاتی را تجربه کنند که این مشکلات عبارتند از؛

1. احساس خستگی مدام در زمان بارداری که با انجام فعالیت های عادی روزانه نیز تشدید می شود
2. کج خلفی در بارداری
3. افسردگی در بارداری
4. مختل شدن روند رشد جنین
5. افرایش فشار خون در بارداری
6. از دست دادن هشیاری کامل در زمان بیداری و بروز مشکلات همچون زمین خوردن مادر باردار و یا از دست دادن تعادل

راه کارهای بهبود کیفیت خواب در مادران باردار

• خرید یک بالش بارداری که مخصوص خانم های باردار طراحی شده است و انواع مدل های آن در بازار موجود می باشد و می توانید آن را به صورت آنلاین از فروشگاه سیسمونی سعید نیز تهیه فرمایید.
• سعی کنید قبل اینکه به رختخواب بروید از روش های آرام سازی ذهن و حرکات یوگا استفاده کنید ابتکارها باعث می شوید خانم باردار خواب راحتی را تجربه کند.
• سعی کنید قبل از هر اقدامی با تجویز پزشک خود یک آزمایش چکاپ انجام دهید تا کمبود هر گونه ویتامین در بدن شما مشخص شود زیرا در بسیاری از موارد مشکلات خواب و همچنین سندروم پای بیقرار درهنگام خواب خانم باردار با مصرف ویتامین هایی نظیر اسید فولیک و آهن برطرف می شود زیرا دلیل بروز این سندروم به علت کمخونی می باشد.
• خانم های باردار در طول بارداری و به ویژه سه ماهه اول آن به علت گرسنگی در نیمه های شب بیدار می شوند که در اسن گونه موارد بهتر است غذای کم حجم با پروتئین بالا مصرف کنند تا هم احساس سیری زودتر به آنها دست دهد و هم مواد غذایی مفید پروتئینی را دریافت نمایند که هم برای خود مادر و هم برای جنین بسیار مفید است این خوراکی ها می تواند ماهی، گوشت پخته، آجیل و کره بادام زمینی باشد. در ضمن تا حد ممکن در دوران بارداری توصیه می شود مادران باردار کمتر از غذاهای شیرین، شور و پر چرب استفاده کنند.
• بسیاری از خانم های باردار در دوران بارداری مشکل رفلاکس اسید معده به مری را دارند برای جلوگیری از این موضوع بهتر است در زمان خواب با استفاده از چند بالش کمی سر و گردن خود را بلندتر از سایر قسمت های بدن قرار دهند زیرا این مشکل در چنین وضعیتی و همچنین خوابیدن به پهلو روی صندلی خل می شود.
• به غیر از مادران بارداری که در استراحت مطلق به سر می برند دیگر خانم های باردار با انجام فعالیت های مرتب در طول روز و حتی انجام ورزش های سبک زیر نظر پزشک خود می توانند در طول شب خواب راحتی را تجربه کنند.
• با مشورت پزشک خود از داروهای ضد اسید در دوران بارداری استفاده کنید با اینکه استفاده از این داروها بی خطر است اما به هیچ وجه در دوران بارداری بدون مشورت با پزشک خود دارویی را استفاده نکنید حتی اگر خانم باردار دیگری این توصیه را به شما کرد زیرا خانم ها، بارداری متفاوت از هم را تجربه می نمایند و امکان اینکه یک دارو در بدن مادر باردار واکنش نشان دهد و در بدن خانم باردار دیگری مشکل ساز نباشد بسیار بالاست.
• برنامه خواب منظمی را برای خود تنظیم کنید اینکه هر روز در بک ساعت مشخص به خواب بروید و در ساعت مشخص بیدار شوید به روند خواب راحت کا کمک می کند و موضوع مهم دیگر اینکه قبل از خواب محیط خانه را آماده کنید یعنی سکوت، خاموشی، دمای مناسب و آرامش را فراهم کنید و سپس به رختخواب بروید.
• اگر در هنگام خواب خروپف می کنید بهتر است به پزشک مراجعه نمایید زیرا این امر هم باعث اختلال در خواب و هم باعث اختلال در تنفس شما خواهد شد.

چه زمانی باید در رابطه با کمبود خواب و یا بیخوابی دوران بارداری به پزشک مراجعه کنیم؟

به طور کلی خوابیدن در دوران بارداری برای مادران باردار مسئله ای پرچالش است اما در صورتی هم که با به کارگیری راه حل هایی که ارائه شده بازهم مشکلات خواب مادر باردار ادامه دار بود باید این مسئله را با پزشک متخصص زنان و زایمان درمیان گذاشت تا جنبه های دیگر این مسئله مورد بررسی قرار گیرد زیرا در بسیاری از موارد مشکل خواب در مادر باردار تنها به موضوعات جسمی او حتم نمی شود و پزشک آن را مورد بررسی قرار می دهد و در مواردی بیمار را به روانپزشک ارجاع می دهد.
روانپزشک با توجه به شرح حالی که مادر بیمار در اختیار او قرار می دهد توصیه هایی را به او می کند تا با استفاده از آن و ایجاد عادت درست خواب مادر باردار خواب راحت تری را تحربه کند و البته در مواردی نیز پزشک مجبور به تجویز دارو و آرام بخش هایی با دور پایین می شود که استفاده از آن باعث راحتی در خواب مادر می گردد.