علائم زردی در نوزاد و راه های تشخیص و درمان آن

 

نوزادانی که زردی دارند در هنگام تولد پوست آنها و همچنین قسمت سفیدی چشم به رنگ زرد است آنها نیز همانند بزرگسالان زمانی دچار این بیماری می شوند که بیلی روبین خون آنها بیش از حد باشد. بسیاری از افراد به این موضوع فکر می کنند که چرا بعضی از نوزادان در همان بدو تولد دچار این عارضه هستند؟ بعضی از نوزادان چند روز پس از تولد این اتفاق برایشان رخ می دهد، و در زمان روبه رویی با چنین مشکلی چه اقداماتی باید انجام داد و روش های درمان آن چیست؟ در این مقاله مجموعه سیسمونی سعید اطلاعاتی را در این رابطه در اختیار شما عزیزان قرار می دهد با ما همراه باشید.

زردی در نوزاد چیست؟

زردی بین نوزادان تازه متولد شده بیماری بسیار شایع می باشد و هنگامی این اتفاق رخ می دهد که بیلی‌روبین خون نوزاد بیشتر از حد متعادل باشد. بیلی‌روبین ماده‌ای به رنگ زرد می باشد که در زمان تجزیه طبیعی گلبول‌های قرمز خون تولید می‌ گردد.
در نوزادان بزرگ‌تر و افراد بزرگسال، کبد بیلی‌روبین را از راه روده دفع می‌کند. اما هنگامی که کبد یک نوزاد تازه متولد شده به‌اندازه کافی رشد نکرده باشد قادر به دفع این ماده نخواهد بود. به همین علت بیشتر اوقات بیماری زردی در نوزاد تازه متولد شده با روند رو به رشد کبد و تغذیه نوزاد درمان می شود.
لازم به ذکر است که بدانید بیماری زردی در نوزادان معمولا بین 2 الی 3 هفته از بین می‌رود و در صورت ماندگاری آن بیش از 3 هفته باید به صورت جدی پیگیری شود زیرا در این گونه موارد امکان وجود بیماری زمینه ای در نوزاد بسیار بالاست و همچنین وجود مقدار زیادی از ماده بیلی‌روبین در خون نوزاد باعث خطر فلج مغزی، ناشنوایی و آسیب های جدی این چنینی می گردد به همین علت با توجه به توصیه پزشکان بهتر است که همه ی نوزادان در بدو تولد و قبل از مرخص شدن از بیمارستان و همچنین بین 3 تا 5 روزگی از نظر زردی مورد معاینه قرار گیرند.

نشانه های زردی در نوزادان

از نشان های بارز زردی در نوزادان زرد شدن پوست و زرد شدن بخش سفید چشم‌ها می باشد که معمولاً این نشانه ها در روز دوم و چهارم بعد از تولد اتفاق می افتد.
یک روش برای بررسی وضعیت زردی در نوزاد وجود دارد که به این صورت است که به آهستگی بینی و یا پیشانی نوزاد را فشار دهید اگر پوست آن قسمتی که فشار وارد کردید همچنان زرد باقی بماند، نشان دهنده ی این است که نوزاد شما نوع خفیفی از زردی مبتلا گردیده است فقط توجه دلشته باشید که اینکار را در روز و زیر نور خورشید انجام دهید.
در اینجا سوال پیش می آید که اگر رنگ پوست نوزاد با فشار روشن تر شود نشان دهنده ی چیست؟ باید بگوییم که با این علائم خوشبختانه نوزاد شما دچار بیماری زرد نشده است.

علائم خطرناک و نشان دهنده ی شدت زردی در نوزاد چیست؟

* وزن نگرفتن نوزاد
* بی اشتهایی نوزاد
* زردی پوست نوزاد
* زردی، قسمت سفیدی چشم نوزاد
* گریه های متداول و شدید نوزاد
* بیحالی و خستگی مدام در نوزاد
* سخت بیدار شدن نوزاد از خواب
* و هر گونه علائمی که از نظر والدین غیر طبیعی و نگران کننده است

نکته مهم: در صورت مشاهده هر یک از علائمی که ذکر شده سریعا نوزاد را نزد پزشک برده و تحت درمان قرار دهید.
به طور کلی نوزاد باید بین روز سوم و هفتم پس از تولد، درست زمانی که اندازه بیلی روبین در خون در بالاترین سطح ممکن است هم معاینه گردد. و در صورتی که نوزاد زودتر از ۷۲ ساعت بعد از تولد، از بیمارستان مرخص شده باشد حتما تا ۲ روز بعد از آن زمان باید برای بررسی وجود زردی توسط پزشک مورد معاینه قرار گیرد.

بیمارهایی دیگری که علائمی شبیه به زردی در نوزاد را دارد

همانطور که در ابتدا اشاره کردیم بیماری های زمینه‌ای دیگری هم در نوزاد وجود دارد که نشانه های آن شبیه به یرقان و یا زردی نوزاد است که در ادامه ذکر می کنیم.

– وجود یک نقص آنزیمی در بدن نوزاد
– خونریزی داخلی
– انسداد مجرای صفراوی نوزاد( بیماری که به وسیله ی آن مجرای صفراوی نوزاد مسدود شده است و نمی تواند بیلی روبین موجود در خون را از بدن دفع کند)
– عفونت در نوزاد نوزاد و یا گند خونی
– وجود یک مشکل غیر عادی در گلبول‌های قرمز خون که باعث تجزیه و شکسته شدن سریع آن‌ها می گردد
– نارسایی کبدی نوزاد
– ناسازگاری بین خون مادر و خون نوزاد

چه عواملی باعث ابتلا شدن نوزاد به یرقان و یا زردی می شود؟

گروه خونی

هنگامی که گروه خونی مادر با گروه خونی نوزاد متفاوت باشد جنین از طریق جفت آنتی بادی‌هایی دریافت می‌ نماید که سبب تجزیه گلبول‌های قرمز خون با سرعت بالا می گردد.

نوزاد نارس و یا تولد زود هنگام

اکثر نوزادانی که به صورت نارس متولد می شوند و یا زودتر از هفته‌ی ۳۸ ام بارداری به دنیا می‌آیند قادر به تصفیه ی بیلی روبین موجود در خون نیستند و از جهت دیگری مقدار تغذیه آنها کم بوده و به نسبت آن نیز دفع مدفوع کم‌تری هم دارند به همین علت میزان بیلی روبین دفع شده از بدن نیز کم می باشد.

تغذیه نوزاد با شیر مادر

اکثر نوزادانی که به زردی مبتلا می شوند از شیر مادر تغذیه نمی کنند زیرا نوزادانی که از این طریق تغذیه می شوند مواد مغذی کافی را و دریافت نموده و در نتیجه کمتر در معرض ابتلا به زردی هستند. تغذیه نوزاد به این علت رابطه مستقیم با ابتلا به زردی او دارد چون با دهیدراته شدن یا کم شدن کالری دریافتی نوزاد احتمال ابتلا به زردی در او افزایش می یابد. به همین علت پزشکان توصیه می کنند که مادر باید از میزان تغذیه شیر نوزاد و همچنین مقدار آبی دریافت کرده است مطلع باشد تا در صورت کمبود بتواند آن را جبران کند.

کبودی بسیار محسوس نوزاد هنگام متولد شدن

معمولا نوزادانی که در زمان زایمان دچار کبودی می‌ گردند احتمال اینکه به علت تجزیه‌ی مقدار زیادی گلبول قرمز دچار سطح بالای بیلی روبین در خون شوند.

نژاد

با توجه بهرتحقیقات انجام شده مشخص شده است که خطر بروز زردی در نوزادان متولد شده در آسیای شرقی بسیار بیش‌تر می باشد.

 

تشخیص زردی در نوزادان

راه های تشخیص زردی در نوزادان بدون خطا ختم به انجام آزمایش، معاینه فیزیکی، آزمایش پوست با کمک دستگاه بیلی‌روبینومتر می گردد که با مراجعه به پزشک‌ متخصص تمام این‌ موارد بر روی نوزاد انجام می گیرد تا پزشک از وجود یرقان مطمئن شود.

 

 

 

راه های درمان زردی نوزاد

 

فوتوتراپی و یا نور درمانی

در این روش درمان نوزاد در زیر لامپ‌های مخصوص به رنگ آبی و سبز قرار می گیرد این نور باعث تغییر در ساختار و شکل مولکول‌های بیلی روبین خون شده و در نهایت نیز سبب دفع آن از طریق ادرار و مدفوع می‌شوند. در این روش ه احتمالا بسیاری از شما تاکنون دیده اید نوزاد فقط پوشک شده و بدون لباس و با محافظ مخصوص روی چشم‌هایش زیر نور قرار می گیرد.

تعویض خون

هنگامی که زردی نوزادی شدید شده و به هیچ درمانی جواب ندهد امکان تعویض خون در نوزاد افرایش می یابد در این روش که بسیار برای والدین و نوزاد سخت است هر بار مقدار کمی از خون نوزاد از بدنش خارج‌ شده و خون اهدایی جاگزین آن می‌شود‌ به همین علت در این روش از غلظت بیلی روبین و آنتی بادی‌های مادری در خون نوزاد کم خواهد شد. لازم به ذکر است بدانید این روش درمانی فقط در قسمت مراقبت‌های ویژه‌ی نوزادان در بیمارستان قابل اجرا می باشد.

بهبود تغذیه نوزاد

از آنجایی که زردی با دفع ماده آب به نام بیلی روبین از بدن از بین می رود تغذیه نوزاد نقش بسیار کلیدی در درمان زردی نوزاد دارد به همین علت پزشکان توصیه می‌کنند که دفعات تغذیه نوزاد با شیر مادر و یا تغذیه کمکی افزایش یابد تا پزشک مطمئن شود که نوزاد مواد غذایی مورد نیاز را دریافت نموده است.

ایمونو گولوبین درون وریدی

همان‌ طور که گفتیم نوع خون متفاوت مادر و نوزاد یکی از دلایل یرقان در نوزادی می باشد در این موقعیت نوزاد آنتی بادی‌هایی از مادر دریافت نموده است که باعث سرعت گرفتن تجزیه گلبول قرمز می‌شود. ایمونوگلوبین یک پروتئین خونی می باشد که قادر است سطح آنتی بادی‌های خون را کاهش دهد به همین علت ممکن است تزریق آن باعث کاهش شدت زردی نوزادان و نیاز به تعویض خون آنها شود.

جمع بندی

مجموعه سیسمونی سعید در این مقاله بستری را فراهم کرد تا به سوال اساسی علائم زردی نوزاد چیست؟ پاسخ بدهد و حالا می‌دانید که زردی یا یرقان در نوزادان با زرد شدن پوست، سفیدی چشم خود را نشان می دهد این بیماری به علت ناتوانی کبد برای دفع ماده‌ای به نام «بیلی‌روبین» رخ می دهد و در صورت شدت پیدا کردن بسیار خطرناک است. همانطور که اشاره کردیم زردی ممکن است نشان‌دهنده وجود یک بیماری زمینه‌ای در نوزاد باشد. به همین منظور بهتر است والدین بلافاصله پس از مشاهده این علائم و نشانه های زردی در نوزاد بلافاصله او را نزد پزشک‌ متخصص ببرد زیرا به موقع اقدام کردن در رابطه با این گونه بیماری ها جلوی اتفاقات بسیار غیر قابل جبرانی مثل آسیب‌های مغزی را خواهد گرفت.