چه زمانی می توانیم به نوزاد غذای کمکی بدهیم؟
معمولا بهترین زمان شروع غذای کمکی به نوزاد از سن چهار ماهگی به بعد است که البته با توجه به وزن و رشد هر نوزاد این تاریخ امکان دارد دو ماه تاخیر داشته باشد معمولا هنگامی که وزن تولد نوزاد دو برابر شد اجازه شروع غذای کمکی را خواهیم داشت به این نکته توجه داشته باشید که به هیچ عنوان هیچ نوشیدنی حتی آب و هیچ مواد غذایی به غیر شیر مادر و شیر خشک را تا قبل از چهار ماهگی به نوزاد ندهید. دیگر نکاتی که برای شروع غذای کمکی باید به آن توجه کنید این است که ببینید آیا نوزاد شما قادر است تا گردن خود را نگه دارد و وقتی او را روی صندلی غذا می گذارید توان نشستن و حفظ تعادل گردن خود را دارد؟ آیا زمانی که شما غذا می خورید به دهان شما نگاه می کند و یا حتی زمانی که قاشق را به دهان او نزدیک می کنید دهانش را باز می کند؟ توجه به این نکات می تواند در انتخاب زمان مناسب برای شروع غذای کمکی به کودک شما کمک کند.
دلایل ممنوعیت غذا و نوشیدنی قبل از چهار ماهگی
* دادن هر نوع مایعات و غذا از میزان دریافت شیر مادر توسط نوزاد کم می کند
* مصرف هر نوع شیر دیگر به غیر از شیر مادر و شیر خشک باعث اشغال و حتی کهیر در نوزاد می گردد
* با خوردن و یا نوشیدن چیزهای دیگر امکان دارد نوزاد دچار حساسیت شود
* جذب آهن از طریق شیر گاو و شیر بز بر عکس شیر مادر و شیر خشک بسیار اندک است
* معده حساس نوزاد برای هضم شیر حیوانات دیگر دچار مشکل خواهد شد
* این قبیل نوشیدنی ها و غذاها به مقدار کافی دارای ویتامین A نیستند
* امکان دارد غذاها و نوشیدنی به مقداری رقیق باشد که باعث اختلال در رشد نوزاد شوند
به این نکته باید توجه داشته باشیم که شیر مادر و یا شیر خشک به مقدار کافی دارای ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز برای رشد کافی نوزاد هستند به همین علت نیازی به دادن مواد غذایی و نوشیدنی های دیگر نیست زیرا دادان به موقع آنها کمک بهتری به رشد کودکان خواهد کرد.
غذای کودک در سنین چهار تا شش ماهگی
به طور معمول کودکان تا قبل از شش ماهگی نیازی به غذای کمکی ندارند و شیر مادر برای آنها کافیست اما در این بین بعضی از کودکان هستند که به علت رشد ناکافی و وزن نگرفتن به دستور پزشک غذای کمکی استفاده می کنند. اما شش ماهگی سنی است که تمام کودکان باید با غذای کمکی در کنار شیر مادر و یا شیر خشک تغذیه شوند برای اینکه کودک به اندازه کافی شیر مادر یا شیر خشک را بخورد بهتر است غذای کمکی را پس از شیر خوردن به او بدهید که در طول روز دو بار غذای کمکی برای او کافیست.
غذای کودک در سنین شش تا دوازده ماهگی
پس از شش ماهگی شیر مادر و یا شیر خشک باید همچنان ادامه داشته باشد در این سن کودک نیاز بیشتری به غذای کمکی خواهد داشت زیرا شیر خوردن به تنهایی او را سیر نمی کند. در سن دوازده ماهگی منبع اصلی تغذیه ی کودک غذای کمکی می باشد بهتر است در این سن اگر کودک با شیر مادر تغذیه می شود سه بار در روز به مقدار چهار تا شش قاشق چایخوری غذای کمکی استفاده کند و اگر با شیر خشک تغذیه می شود استفاده ی پنج بار در روز به همین مقدار کافی است در این سن بهتر است برای دادن مایعات و یا آب به کودک از لیوان نی دار و یا لیوان های مخصوص کودکان استفاده کنید. برای اینکه کودک را تشویق به غذا خوردن کنید بهتر است از ظرف ها و قاشق های طرح دار و رنگی که مخصوص کودکان است استفاده کنید تا کودک اشتیاق بیشتری به خوردن غذا پیدا کند.
غذای کمکی کودک با چه مواد غذایی شروع و ادامه پیدا کند؟
با توجه به توصیه پزشک امکان دارد تغذیه کودک با هم سن های خود متفاوت باشد که بهتر است کودک زیر نظر پزشک خود غذای کمکی را شروع کند، اما به طور کلی و در اکثر مواقع غذای کمکی کودک با فرنی آرد برنج و سرلاک شروع می شود و در ابتدا به مقدار کم در حد دو الی سه قاشق چایخوری کافیست که به تدریج به مقدار آن اضافه می کنیم و پس از گذشت یک ماه می توانیم زرده ی تخم مرغ آبپز شده با آب جوش و یا شیر مادر رقیق کنیم و با قاشق به کودک بدهیم. پس از گذشت یک الی سه هفته می توانیم حبوباتی هم چون عدس و ماش را که هضم راحت تری دارد شروع کنیم در هفته های بعدی امکان استفاده از تکه های کوچک نان برای تمرین جویدن وجود دارد و در ادامه استفاده از گوشت آب پز به همراه کته نرم و یا سوپ میکس شده ی سبزیجات آبپز و مرغ و یا گوشت امکان پذیر است که به همراه آن میوه جات بدون پوست و انواع آب میوه های طبیعی برای کودک مفید است.
نکاتی در رابطه با شروع غذای کمکی کودک
* به این نکته توجه داشته باشید که کودک نباید تا قبل از یک سالگی شیر گاو بنوشد
* بهتر است به ترتیب غذای کمکی کودک را وارد تنوع غذایی کنید با انواع سبزیجات و میوه ها و همچنین گوشت ها
* سعی کنید غذاهای جدید را به صورت مجزا به کودک بدهید یعنی چند غذای جدید را در یک وعده به او ندهید و در صورت بی میل بودن کودک چند روز بعد به شکل دیگری آن را برای کودک سرو کنید
* فاصله ی زمانی مناسبی برای اضافه کردن غذای جدید به لیست غذاهای کودک در نظر بگیرید
* بهتر است لیستی از غذاهای که کودک میل می کند داشته باشید که در هنگام واکنش و یا هر حساسیتی به راحتی بتوانید تغذیه کودک را برای پزشک شرح دهید
* هیچ گاه سعی نکنید به عنوان تشویق، کودک را در هنگام غذا خوردن به رقابت با خواهر و برادر و یا کودکان دیگر دعوت کنید
* بهتر است تا هنگامی که کودک نمی تواند به تنهایی غذا بخورد و قاشق در دهانش ببرد والدین در زمان غذا خوردن او را کمک کنند
غذاهای انگشتی را از چه زمانی شروع کنیم ؟
هنگامی که کودک در خوردن غذا کمی مستقل شد و توانست به راحتی بنشیند و دستانش را بر دهانش ببرد زمانی مناسبی برای شروع غذاهای انگشتی است. برای شروع می توان انواع میوه ها را اسلایس کرد و یا حتی مرغ، گوشت و تخم مرغ را به تکه های کوچک تقسیم کرد تا کودک راحتر آن را بخورد. به این نکته توجه داشته باشید که غذای کودک را مجزا بپزید که اندازه نمک و یا هر ادویه ای که اجازه ی استفاده از آن را دارید مناسب کودک باشد و هر وعده غذای کودک باید تقریبا یک پیاله باشد و بهتر است طوری باشد که کودک برای بلعیدن نیاز به جویدن زیاد آن نداشته باشد.
چه زمانی می توانیم به کودک آب دهیم؟
زمانی که غذای کمکی را برای کودک شروع می کنیم همراه با آن می توانیم مقدار کمی آب به کودک بدهیم زیرا کودک همچنان تغذیه از شیر مادر و یا شیر خشک را دارد و آب مورد نیاز بدنش را از آنها می گیرد. بهتر است ظرف مشخصی مانند لیوان و یا بطری مخصوص به کودک، برای نوشیدن آب او در نظر بگیرید تا متوجه مقدار آب که در طول روز می نوشد باشید و اجازه ندهید کودک بیش از حد آب بنوشد زیرا حجم معده ی او با آب پر می شود و دیگر میلی به خوردن شیر مادر و یا شیر خشک ندارد لازم به ذکر است بدانید کمتر مکیدن سینه ی مادر توسط کودک منجر به کم شدن شیر مادر می شود.
بهترین زمان شروع آب میوه برای کودک
بهترین زمان شروع آب میوه برای کودک بعد از نه ماهگی می باشد که آن هم بهتر است تا سه سالگی فقط از آب میوه های طبیعی در حد یک فنجان در روز استفاده شود زیرا زیاده روی در آن باعث سیر شدن کودک و اشغال حجم زیادی از معده او می شود در نتیجه جایی برای صرف غذای اصلی نخواهد داشت. حتما توجه داشته باشید آب میوه و شیر را قبل از خواب برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودک به او ندهید و بهترین زمان نوشیدن آن طی روز می باشد.
زمان شروع غذای جامد برای کودک
از سن هشت تا ده ماهگی با توجه به توانایی های کودک اینکه بتواند اشیا را به سمت دهانش ببرد و در دهانش بگذارد و یا حرکات دهانی شبیه به جویدن غذا را انجام دهد زمان مناسبی برای شروع غذای جامد برای کودک است. برای شروع بهتر از غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد ندارند استفاده کنیم تا کودک به صورت تدریجی عمل جویدن را بیاموزد بهتر است با مواد غذایی مانند تخم مرغ، تکه های کوچک و بدون استخوان ماهی، سیب زمینی آب پز که عمدتا نرم هستند شروع کنیم.